Zoeken in het nieuws

Het effect van leeftijd op de creativiteit van werknemers

Om de competitie voor te blijven, is het voor bedrijven steeds belangrijker om innovatief en creatief te zijn. Maar hoe innovatief en creatief is een bedrijf waarbij het personeelsbestand aan het vergrijzen is? Veroudering zou namelijk een negatief effect kunnen hebben op de creativiteit van werknemers.

Elske van Erp heeft haar Master Management of Learning afgerond met een thesis waarin ze vanuit een breed perspectief heeft gekeken of leeftijd een effect op de creativiteit. Ze heeft dit gedaan door aspecten als het verouderen van vaardigheden mee te nemen, maar ook de mate van aanpassingsvermogen/flexibiliteit. Ook is er gekeken wat de factoren persoonlijkheid en werkomgeving voor effect hebben op de creativiteit.

Aangezien er eerder geen onderzoek gedaan was waarbij aspecten als leeftijd, persoonlijkheid, omgeving, effecten van leeftijd en creativiteit werden meegenomen, heeft Van Erp zelf een onderzoek uitgevoerd bij drie afdelingen van de Universiteit Maastricht. Uit de resultaten blijkt dat leeftijd en persoonlijkheid (openness to experience) een positief effect hebben op de creativiteit.

Hoe ouder mensen worden, hoe creatiever zij zichzelf inschatten; dit zou kunnen worden verklaard door het feit dat creativiteit niet afhankelijk is van het verouderen van vaardigheden en andere cognitieve processen, maar dat het afhankelijk is van de mate van expertise. Dat zou betekenen dat hoe meer gespecialiseerd je bent in een bepaalde taak of vakgebied, hoe makkelijker het is om buiten bestaande kaders te denken. Wanneer men de omgeving niet als zeer dynamisch ervaart, dan is aanpassen aan de omgeving ook niet van toepassing en zullen vaardigheden ook niet dusdanig veranderen.
Persoonlijkheid daarentegen, kan gezien worden als een constante variabele die niet veranderd met de jaren. Echter mensen die meer open staan voor nieuwe ervaringen blijken zichzelf creatiever in te schatten. De mate van aanpassingsvermogen lijkt een belangrijke rol te spelen in het proces van creativiteit, maar is niet direct afhankelijk van leeftijd. Creativiteit blijkt onafhankelijk te zijn van de mate van verouderde vaardigheden (skills obsolescence), geslacht en scholing. Conclusie: geen van deze drie factoren invloed hebben op de creativiteit van medewerkers. Daarnaast blijkt dat mensen die instemmend zijn en mensen die heel precies/accuraat zijn, ook minder creatief blijken te zijn.

Tot slot blijkt uit dit onderzoek dat een creatieve werkomgeving alleen zo wordt ervaren door mensen die zeer “open to experience” zijn en over het algemeen een negatief effect heeft op de creativiteit van mensen. Dit zou kunnen worden verklaard doordat perceptie van creativiteit en omgeving als relatief beschouwd kunnen worden. Bijvoorbeeld mensen die open staan voor nieuwe dingen kunnen de omgeving sneller als een obstakel zien. Ook zou het zo kunnen zijn dat creatieve mensen zichzelf onderschatten, omdat zij zien hoe creatief of stimulerend de omgeving is en zichzelf daardoor lager in schatten.

In dit onderzoek is aangetoond dat leeftijd geen negatief effect heeft op de creativiteit, wat voordelig kan zijn met de huidige vergrijzing. Daarnaast is het van belang voor HR-managers om in te zien dat het veel belangrijker is om te kijken naar de mensen die je hebt en gaat aannemen, dan het vormen van de perfecte omgeving, omdat de perceptie van de omgeving afhankelijk is van het type mensen. Daarnaast heeft ook hoge scholing geen voorkeur wanneer bedrijven creatiever willen worden. Het zal voor bedrijven en instellingen altijd van belang zijn om creativiteit te bevorderen. Daarom is het van belang om de juiste match te vinden tussen de toekomstplannen en strategieën van het bedrijf, het huidige personeelsbestand en de veranderingen in de arbeidsmarkt.