Zoeken in het nieuws

Een gesprek voeren zonder te praten

UM-onderzoekers ontwikkelen fMRI-spellingsinstrument

Onderzoekers van de Universiteit Maastricht hebben een instrument ontwikkeld waarmee locked-in patiënten (mensen die niet in staat zijn te praten of te bewegen door volledige verlamming en dus zelfs niet met hun ogen kunnen knipperen) met behulp van fMRI-technieken toch een gesprek zouden kunnen voeren, door woorden te vormen met behulp van alleen hun hersensignalen. Het gaat hier om de eerste real-time fMRI-gebaseerde speller. Het onderzoek is gisteren online gepubliceerd in het internationale vaktijdschrift Current Biology.

De technologie bouwt voort op het gebruik van fMRI-hersenscans (functional magnetic resonance imaging) met als doel te achterhalen of mensen in een zogenaamde vegetatieve staat enige mate van bewustzijn tonen, en deze mensen te laten communiceren aan de hand van ja/nee antwoorden. Dr. Bettina Sorger van de Maastrichtse Faculty of Psychology and Neuroscience: “Door deze mogelijkheden begon ik me af te vragen of fMRI dan ook ingezet zou kunnen worden om door het uitvoeren van cognitieve taken letters te formuleren, en op die manier communicatie mogelijk te maken zonder enige vorm van motorische beweging.”

Sorger’s team bedacht een letter-encoderingstechniek die vrijwel geen voorafgaande training vereist. De (gezonde) deelnemers in het onderzoek werd gevraagd voor elke letter, die werden afgebeeld op een scherm, een bepaalde cognitieve taak uit te voeren (bijvoorbeeld het opzeggen van een gedicht, een rekensom uitvoeren of in gedachten een tekening maken van een simpel object). Door te variëren in het startpunt en de tijdsduur van de uit te voeren taak, werden zo 27 verschillende hersenpatronen geproduceerd, voor elke letter van het alfabet en een ‘spatie’. De patronen werden automatisch in real-time gedecodeerd, met behulp van nieuw ontwikkelde data-analysemethoden.

De deelnemers voerden zo een mini-gesprek met de onderzoeker waarbij ze antwoorden moesten geven op twee open vragen. Iedereen was in staat binnen een sessie van een uur succesvol antwoorden te produceren.

De resultaten zorgen voor een uitbreiding van de huidige gebruiksmogelijkheden van fMRI, waarmee men tot nu toe multiplechoicevragen kon beantwoorden met een maximum van vier verschillende antwoorden, maar een daadwerkelijk gesprek met open vragen nog onmogelijk was. Sorger: “Mensen die compleet verlamd zijn en geen baat hebben bij andere vormen van alternatieve communicatie, worden met behulp van deze nieuwe methode mogelijk in staat gesteld hun gedachtes te formuleren en zo gesprekken te voeren.”