Zoeken in het nieuws

Arbeidsmarkt voor recent gediplomeerden wordt slechter

Na een stabilisatie in 2010 neemt de werkloosheid onder gediplomeerde schoolverlaters weer toe. Sinds 2008 is de werkloosheid onder MBO-afgestudeerden verdubbeld van 3.2% naar 7.0%. Voor afgestudeerden van het WO geldt eveneens een verdubbeling van 4% naar 7.9%, terwijl de werkloosheid onder voltijd HBO-afgestudeerden iets minder toegenomen is (2008: 4%; 2011: 6.6%). Dat en meer blijkt uit het rapport ‘Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2011’, van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt van de Universiteit Maastricht.

Het ROA voert dit onderzoek jaarlijks uit. Dit rapport gaat over de gediplomeerde schoolverlaters van het schooljaar 2009/2010 die eind 2011 werden geënquêteerd. Van de bijna honderdduizend benaderde uitstromers reageerde 30%. De resultaten hebben betrekking op de volle breedte van het onderwijs: VMBO, voltijds MBO (BOL), MBO ‘leren en werken’ (BBL), HAVO, VWO, HBO en WO.

Enkele conclusies op een rij:

Arbeidsmarkt

• Sinds de economische crisis is de werkloosheid van pas gediplomeerde schoolverlaters en pas afgestudeerden verdubbeld, moeten ze langer zoeken voordat ze een baan vinden, krijgen ze minder vaak een vaste aanstelling en worden de carrièreperspectieven in de banen die ze vinden slechter.
• De economische crisis verslechtert de arbeidsmarktkansen van lager opgeleiden aanzienlijk sterker dan van hoger opgeleiden: dit leidt tot een toenemende tweedeling op de arbeidsmarkt.
• 63% van de recent gediplomeerde vrouwelijke schoolverlaters werkt minder dan 33 uur, terwijl dit onder hun mannelijke studiegenoten zo’n 20% is. Het percentage vrouwen dat in deeltijd werkt is in de recente economische crisis toegenomen.

Oordelen over gevolgde opleiding

• De afgelopen 10 jaar worden opleidingen steeds kritischer beoordeeld wat betreft de voorbereiding om te starten op de arbeidsmarkt. Vond in 2000 nog een ruime meerderheid (62%) dat de gevolgde opleiding een goede basis had geboden, in 2011 heeft nog maar 39% deze mening.
• De afgelopen vijf jaar wordt de selectiviteit van opleidingen kritisch beoordeeld. Sinds 2007 vindt zo’n 20% de afgeronde opleiding (veel) te makkelijk. Ongeveer een derde vindt de docenten niet streng en een vergelijkbare grote groep het niveau niet uitdagend. Ook vindt één op de drie de examens niet pittig en vindt men dat er onvoldoende getoetst wordt op inzicht.

Aansluiting met vervolgonderwijs

• Een duidelijke meerderheid van de jongeren afkomstig van het VMBO, het HAVO of het VWO vinden dat de aansluiting met het vervolgonderwijs redelijk of goed is. Voor de aansluiting tussen VMBO en HAVO is echter een negatieve trend zichtbaar.
• Havisten en VWO’ers die doorstromen naar een vervolgopleiding wisselen aanzienlijk vaker van studie dan schoolverlaters van andere opleidingsniveaus. Deze groep is ook relatief vaak ontevreden over de geboden voorlichting over studie- en beroepsmogelijkheden.

21st century skills

• Samenwerken, communiceren en oplossen van problemen zijn uiterst belangrijke vaardigheden voor het werk van recent gediplomeerde schoolverlaters en pas afgestudeerden. ICT vaardigheden en buitenlandse talen zijn weliswaar belangrijker aan het worden maar blijken vooralsnog allerminst van universeel belang.
• Vakkennis blijkt nog altijd minstens zo belangrijk in het werk als de meer generieke 21st century skills.

Website “Kerncijfers Schoolverlatersonderzoeken” 

De ROA-website biedt de mogelijkheid om alle cijfers afkomstig van de schoolverlatersonderzoeken van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) op een eenvoudige manier op te vragen. Via een menu kunnen de kerncijfers geraadpleegd worden via twee hoofdgroepen ‘naar onderwijs’ en ‘naar onderwerp’. De hoofdgroep ’Naar Onderwijs’ laat alle kerncijfers zien naar een in het menu te selecteren onderwijsniveau, -sector of opleiding. De hoofdgroep ’Naar Onderwerp’ laat één in het menu te selecteren kerncijfer zien naar alle onderwijsniveaus, -sectoren of opleidingen. De website biedt naast een overzicht van de meest actuele resultaten ook de cijfers afkomstig van eerdere metingen onder gediplomeerde schoolverlaters en afgestudeerden van het Nederlandse onderwijs.